Pleidooi voor meer ‘geklooi’ met technologie
Friday, June 25th, 2010
Vijfendertig girl (en enkele boy) geeks schuiven dinsdag 22 juni bij Setup aan tafel tijdens Utrechts eerste Girl Geek Dinner. Op het menu geen feministisch betoog over vrouwen die achterstanden moeten inhalen; spreker Marianne van den Boomen, bezig met een proefschrift over internetmetaforen, wil het vooral ‘leuk houden’. Dus laat ze zien hoe mannen met computers worden afgebeeld als jochies vergroeid met hun speelgoed, en doet ze voor hoe een als G. I. Joe gehackte Barbie klinkt.
Ondanks de ruime opkomst en geeky gespreksonderwerpen tijdens het diner – de nieuwste generatie iPhones bijvoorbeeld, en de vraag wanneer je precies kunt spreken van een game – is vanavond toch enige verontrusting te bespeuren. Na het buffet van nasi, bami en een scala aan bijgerechten vraagt Van den Boomen zich in haar presentatie af waarom er nog steeds zo weinig vrouwen in de ICT werken. En vooral: waarom het vrouwelijke aandeel sinds midden jaren tachtig – de periode waarin de pc ingeburgerd raakte – zelfs dalende is.
Roze laptop
De schuld van Barbie is het in elk geval niet, benadrukt Van den Boomen. Het duurde dan wel vijftig jaar voordat het anorectische popje de carrièremove naar ’software engineer’ maakte, inclusief roze laptop en nerdbril; zij is juist van onschatbare waarde voor de emancipatie. Barbie is namelijk geen baby of peuter die verschoond moet worden, maar een rolmodel waarop allerlei grote mensenrollen geprojecteerd kunnen worden. Haar variatie aan verschijningsvormen straalt uit dat ‘girls can be anything!’
Barbie’s nieuwste beroep werd anno 2010 gekozen via een poll op Twitter en Facebook. Wat veel mensen ook niet verwachten is dat Barbie World, de roze tegenhanger van World of Warcraft, in enkele jaren tijd 18 miljoen leden heeft opgebouwd (WoW heeft er 12 miljoen). Op internet worden door gebruiksters volop cheat codes uitgewisseld, waarin Van den Boomen de stelling bevestigd ziet dat Barbie minder soft en braaf is dan je denkt.

Toys versus tools
Een andere mogelijke verklaring van het relatief lage aantal vrouwelijke techneuten ligt in de manier waarop vrouwen met technologie omgaan. Waar mannen in hun vrije tijd graag mogen ‘klooien’ met hun technische toys, zien vrouwen technologie eerder als praktisch werkgereedschap. Een gadget of programma moet vooral gemakkelijk zijn en altijd doen wat je wil. Dat staat haaks op de houding van geeks die, zoals een GGD-bezoeker het verwoordt, ‘willen begrijpen hoe iets werkt en het willen verbeteren of veranderen.’
Van den Boomen is van deze verklaring niet overtuigd. Naar aanleiding van gesprekken die zij voerde met vrouwen en praktijken die ze observeerde, vermoedt de cyberantropoloog een tweede ’stille revolutie’. Anders dan de beeldvorming doet vermoeden, zijn vrouwen volgens haar helemaal niet bang voor technologie. De eerste ‘computers’, waarmee verwezen werd naar de personen die de apparatuur bedienden, waren zelfs vrouwen! Ook in het hacken van Barbies ziet zij een stap in de goede richting.
De recente ontwikkelingen zitten alleen niet mee. ‘Cloud computing’ zorgt ervoor dat steeds meer persoonlijke controle uit handen gegeven wordt. Gebruiksvriendelijke technologie noemt Van den Boomen dubbelzinnig; het gebruik ervan wordt voor veel groepen eenvoudiger, maar tegelijkertijd is moeilijker te achterhalen hoe het werkt en hoe je kunt ingrijpen. Ze beschouwt de computer als een taal, waarmee je iets kunt bewerkstelligen. Daarvoor is het nodig je die taal eigen te maken. Om de geekcultuur in stand te houden roept zij zowel mannen als vrouwen op vooral te blijven ‘klooien’.
Na deze avond vol ‘geekettes’ ligt voor Setup de vraag voor de hand hoe wenselijk het eigenlijk is een event speciaal voor vrouwen te organiseren. De geschiedenis van de Girl Geek Dinners laat zien dat technologie minnende vrouwen wel degelijk iets zoeken dat ze op door mannen gedomineerde bijeenkomsten niet vinden. Sinds de eerste editie in 2005 in Londen is het ’social event’ immers uitgegroeid tot een wereldwijd netwerk in meer dan 25 landen, waaraan in 2008 Amsterdam al werd toegevoegd. Het enthousiasme waarmee deze eerste Utrechtse editie werd ontvangen doet vermoeden dat Girl Geek Dinners gewoon heel gezellig zijn. Maar het gevarieerde gezelschap vrouwen met verschillende interesses, talenten en leeftijden laat vooral ook zien dat helemaal geen sprake is van een ‘categorie’.

Mariannes presentatie staat hier.
De foto’s zijn genomen door SETUP Utrecht.
De live-opname van de avond staat hier.
De link voor het eth0 geek fest staat hier.
Verslag geschreven door Suze Krijnen.


































